Δεν πιστεύω ότι η εργασία σε κάνει καλύτερο άνθρωπο από μόνη της.
Πιστεύω όμως ότι, όταν έρχεται αρκετά νωρίς στη ζωή, μπορεί να σου προσφέρει κάτι που δύσκολα αποκτάται διαφορετικά: ταπεινότητα.
Όχι την ταπεινότητα της υποταγής.
Την ταπεινότητα της επίγνωσης.
Να αντιληφθείς ότι ο κόσμος δεν περιστρέφεται γύρω από εσένα. Ότι κάθε υπηρεσία που απολαμβάνεις είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας κάποιου άλλου. Ότι πίσω από κάθε καθαρό τραπέζι, κάθε γεμάτο ράφι, κάθε συναυλία, κάθε παράσταση, κάθε βιβλίο και κάθε προϊόν υπάρχει ένας άνθρωπος που εργάστηκε για να το κάνει πραγματικότητα.
Από εκεί ξεκινά ο σεβασμός.
Όταν έχεις υπάρξει στη θέση εκείνου που εξυπηρετεί, δύσκολα αντιμετωπίζεις αργότερα τον άλλον αφ’ υψηλού.
Μαθαίνεις ότι όλοι κουβαλούν τη δική τους κούραση. Ότι όλοι έχουν μια κακή μέρα. Ότι η ευγένεια δεν είναι αδυναμία αλλά επιλογή.
Η εργασία δεν σου μαθαίνει μόνο να παράγεις.
Σου μαθαίνει να συνυπάρχεις.
Ζούμε σε μια εποχή που η επιτυχία προβάλλεται συνεχώς. Βραβεία, followers, τίτλοι, αναγνώριση.
Σπάνια όμως μιλάμε για όσα προηγούνται.
Για τις βάρδιες.
Για τις απορρίψεις.
Για τα λάθη.
Για το να ξεκινάς από το μηδέν χωρίς κανείς να σε γνωρίζει.
Αυτές οι εμπειρίες λειτουργούν σαν αντίβαρο στον εγωισμό.
Σου θυμίζουν ότι όσα καταφέρεις αύριο δεν αναιρούν το γεγονός ότι κάποτε ξεκίνησες όπως όλοι οι υπόλοιποι.
Και ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο τους.
Ως άνθρωπος που επιδιώκει να δημιουργεί καλλιτεχνικά, πολλές φορές αναρωτήθηκα αν οι δουλειές που έκανα ήταν απλώς ένα μέσο για να πληρώνω τους λογαριασμούς μου.
Με τα χρόνια κατάλαβα ότι μου πρόσφεραν κάτι πολύ πιο σημαντικό.
Μου έδωσαν συνείδηση.
Μου υπενθύμιζαν καθημερινά γιατί θέλω να δημιουργώ.
Η τέχνη δεν είναι ανώτερη από οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα.
Αλλά επειδή η δημιουργία, όταν έχεις γνωρίσει την πραγματικότητα της εργασίας, παύει να είναι μια ρομαντική ιδέα και γίνεται μια συνειδητή επιλογή.
Δεν δημιουργείς για να ξεφύγεις από την πραγματικότητα.
Δημιουργείς επειδή θέλεις να της προσθέσεις κάτι.
Και αυτή η διαφορά αλλάζει τα πάντα.
Η φιλοδοξία χωρίς ταπεινότητα καταλήγει εύκολα σε αλαζονεία.
Η ταπεινότητα χωρίς φιλοδοξία μπορεί να γίνει παραίτηση.
Όταν όμως τα δύο συνυπάρχουν, γεννιέται κάτι πολύ πιο ουσιαστικό.
Ένας άνθρωπος που κυνηγά τα όνειρά του χωρίς να θεωρεί ότι του οφείλονται.
Ένας άνθρωπος που σέβεται εκείνους που βρίσκονται δίπλα του, ανεξάρτητα από τη θέση ή το επάγγελμά τους.
Ένας άνθρωπος που καταλαβαίνει πως η κοινωνία δεν λειτουργεί επειδή υπάρχουν σπουδαίοι άνθρωποι.
Λειτουργεί επειδή εκατομμύρια καθημερινοί άνθρωποι κάνουν με συνέπεια τη δουλειά τους.
Και όσο νωρίτερα το αντιληφθεί κανείς, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο μάθημα που μπορεί να προσφέρει η εργασία.
Όχι τόσο να βγάζεις τα προς το ζην.
Αλλά πώς να στέκεσαι απέναντι στους ανθρώπους.
Με σεβασμό. Με επίγνωση. Και με αρκετή ταπεινότητα ώστε, ακόμη κι όταν πραγματοποιήσεις τα μεγαλύτερα όνειρά σου, να μη ξεχάσεις ποτέ από πού ξεκίνησες.
